Η                                                                                                                 

Η Θίσβη έχει χτιστεί επάνω στην ομώνυμη πόλη, ερείπια της οποίας σώζονται στη θέση «Κακόσια». Η περιοχή πρέπει να κατοι­κούνταν από το 2000 π.χ. Κατά την αρχαιότητα η Θίσβη ήταν μια από τις πιο ακμαίες πόλεις της Βοιωτίας. Οι κάτοικοι της λά­τρευαν τον Ηρακλή, τον Διόνυσο και τον Ερμή. Το 171 π.χ. λεηλατήθηκε από το ρωμαϊκό στρατό. Στα τέλη του 1943, η περιοχή ολόκληρη ερημώθηκε. Στο Δήμο Θίσβης ανήκουν η Ελλοπία, η Ξηρονομή, ο Πρόδρομος και η Δομβραίνα. Η Ελλοπία βρίσκεται στην ανατολική πλευρά του Ελικώνα και απέχει 25 χιλιόμετρα από τη Θήβα. Είναι χτισμένη στα νοτιοδυτικά ενός βραχώδους λόφου που λέγεται Κοτρώνι. Στο νότιο μέρος της υπάρχει ένας μικρός ποταμός, που πηγάζει από τον Ελικώνα. Δεν είναι γνωστό το πότε πρωτοκατοικήθηκε το χωριό, πάντως το πρώτο όνομα του ήταν Καραντάς (σημαίνει μαύρη πέτρα). Το 1916 ονομάστηκε Ελλοπία. Παλαιότερα το χωριό ήταν λίγο ανατολικότερα χτισμένο. Σε αυτή τη θέση βρέθηκαν λείψανα οικισμού (Παλαιόκαραντάς}. Η δράση των κατοίκων του Καραντά κατά την Ελληνική Επανάσταση ήταν σημαντική, ωστόσο οι αγώνες τους απέτυχαν με αποτέλεσμα να σκοτωθεί από τους Τούρκους ο ιερέας του χωριού Παπά Ανάστασης. Σε απόσταση 15' από τη Θίσβη συναντάμε την Ξηρονομή, πάνω σε μια κοιλάδα γεμάτη ελιές μεταξύ του Ελικώνα και των ακτών του Κορινθιακού Κόλπου. Κατά την αρχαιότητα στην περιοχή της Ξηρονομής βρισκόταν ο οικισμός Δονάκων. Ο οικισμός έγινε γνωστός κυρίως από την Κρήνη της Νύμφης, όπου σύμφωνα με τη μυθολογία καθρεπτίστηκε ο Νάρκισσος, ερωτεύτηκε το είδωλο του και πνίγηκε. Ο οικισμός πρέπει να πήρε το όνομα του από τις καλαμιές (δόνακες στα αρχαία ελληνικά), που υπήρχαν εκεί σε αφθονία.

Το χωριό Χώστια χαρακτηριζόταν από πολλούς αμπελώνες και ελαιώνες. Την εποχή της μεγάλης μετανάστευσης το 1960 τα Χώστια έχασαν το 50% του πληθυσμού τους. Ο σύγχρονος οικισμός βρίσκεται κοντά στις αρχαίες Κορσιές . Η περιοχή άρχισε να κατοικείται από το τέλος της νεολιθικής εποχής, αλλά τα μνημεία που σώζονται ανήκουν στα αρχαϊκά, στα κλασικά και ελληνιστικά χρόνια (6ος -1 ος π.χ. αιώνας).

Στη σκιά του Ελικώνα συναντάμε την όμορφη κωμόπολη της Δομβραίνας. Η περιοχή κατοικήθηκε κατά τον 11 ο αιώνα από Σλαβικά φύλλα. Κατά την περίοδο της Τουρκοκρατίας γνώρισε μεγάλη οικονομική άνθιση, αλλά επέδειξε και σπουδαία δράση. Στον αγώνα εναντίον των Τούρκων οι κάτοικοι της Δομβραίνας ήταν από τους πρώτους που σήκωσαν το λάβαρο της ελευθερίας. Μάλιστα, από τον περίφημο πύργο του ο Καραϊσκάκης συντόνιζε τις επιχειρήσεις του ένοπλου αγώνα. Σταθμός οτην ιστορία της περιοχής ήταν η μάχη της Δομβραίνας, που άρχισε τπς 26 Οκτωβρίου του 1826 και με την οποία ο Καραϊσκάκης κατάφερε να ανακόψει τη δυνατότητα ανεφοδιασμού των Τούρκων του Κιουταχή, οι οποίοι βρίσκονταν στην Αθήνα.